Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026

Συμαθήτριες


 Αρχίζουν λοιπόν  για όλες μας τα εφηβικά όνειρα από την πρώτη χρονιά ως Γυμνασιοκόριτσα. Πολλές από όλα τα σημεία της Κεφαλονιάς. Ακριβώς 95 κοριτσόπουλα. Τις θυμάμαι όλες με το όνομά τους και έχω καθαρή την εικόνα τους αν και μετανάστευσα για Αμερική 15 χρονών και χαθήκαμε. Θα αναφέρω μερικές όμως που ήταν πολύ ξεχωριστές. Η Ορεάνθη Τραυλού του Σταύρου  η Ανθούλα μας, μικροκαμωμένη πάντα στις παρελάσεις στην τελευταία τριάδα λόγω ύψους. Από μυαλό όμως αχτύπητη. Από την αρχή δήλωσε ότι θα γίνει γιατρός και θα αφοσωθεί στην επιστήμη της και δεν θα παντρευτεί. Έγινε μιά σπουδαία αιματολόγος με Πανεπιστημιακή έδρα και μέχρι σήμερα κερδίζει περγαμηνές. Είχε πολύ όμορφα μάτια και χρυσαφένια μαλιά. Η Χάλδα Φωτεινή φαινόμενο εξυπνάδας. Σε όλα τα μαθήματα αριστούχα εκτός από τη μουσική. Εντελώς παράφωνη αλλά ο αγαπημένος μας καθηγητής ο Μπουχάγιερ τιμητικά της έβαζε υψηλό βαθμό αν και δεν τον άξιζε. Έγινε σπουδαία Μαθηματικός. Κάποιες τις θυμάμαι για την ομορφιά τους . Η Αρτελάρη Ελένη στη Γυμναστική μάγευε με το υπέροχο σώμα της και το ωραίο της πρόσωπο με άψογο δέρμα. Η γυμνάστριά μας Έλλη Δραγώνα την θαύμαζε σε βαθμό ίσως άδικο  για μάς τις υπόλοιπες. Η Μαρία Κωνσταντάτου του Θεοδόση ψηλή καμαρωτή με τουπέ πρωτευουσιάνας. Δεν καταδεχόταν πολύ εμάς τις χωριατοπούλες. Η Μιχαλάτου Ουρανία με τα πιό όμορφα μπλέ της θάλασσας μάτια. Ξαφνικά συναντηθήκαμε στη Νέα Υερσέη εργαζόμενες κοπέλες πλέον και ζήσαμε όμορφες στιγμές μέ ξενύχτια γλέντια και λαικό τσά-τσά. Η Καρδαρά Πηνελόπη με κατάλευκο δέρμα και κόκκινα μαλιά. Πολύ ξεχωριστή ομορφιά με χαριτωμένες φακίδες. Τα περισότερα κορίτσια έμεναν στο οικοτροφείο. Αργότερα λειτούργησε Γυμνάσιο στη Σάμη και χάσαμε την ωραία Ελένη Αρτελάρη αδελφή του κάποτε Δημάρχου Σπύρου Αρτελάρη. Αγαπημένες μου σας θυμάμαι όλες και θέλω να πιστεύω ότι με θυμάστε καί εσείς αν και ξενιτεύτηκα  και πήραμε τούς δρόμους χωριστά. Θα μπορούσαμε όσες έχουμε απομείνει ίσως να ξαναβρεθούμε στο νησί μας να θυμηθούμε ότι μας επιτρέπει η μνήμη της ηλικίας μας. Τον αγαπημένο μας Κωστάκη όμως  με με το καρότσι του γεμάτο λαχταριστά τσουρέκια,  σίγουρα τον θυμόμαστε όλες. Όσο για μένα σπούδασα στην Αμερική εργάστηκα σε τράπεζα αλλά και στο μεταφραστικό τμήμα του δικαστηρίου της Νέας Υερσέης διερμηνέας για τούς Έλληνες. Γύρισα όμως νέα ευτυχώς στον τόπο μας καί  για χρόνια πολλά μαζί με τον σύζυγο αναλάβαμε διοίκηση ξενοδοχείων. Στό υπέροχο Ιόνιαν Πλάζα περάσαμε αξέχαστα χρόνια. Τώρα πιά συνταξιούχοι.

Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026

Διδάσκοντες και διδασκόμενες.

 
Νάμαστε λοιπόν μαθήτριες Γυμνασίου Θηλέων Αργοστολίου έτος 1957. Σχεδόν όλες με κοτσίδες σε δυθέσια θρανία.  Πρώτη γνωριμία με τον διδάσκοντα καθηγητή μας ξεκίναγε με κάλεσμα με αλφαβητική σειρά στον κατάλογό του και με την δική μας απόκριση ΠΑΡΟΥΣΑ. Οι περσότεροι ήταν καλωσυνάτοι και μας καλοσώριζαν με γλυκό ευγενικό τρόπο. Η μόνη που θυμάμαι μας προξένησε αμέσως αντιπάθεια ήταν η Μαρία Λαδά η οποία αφού δηλώσαμε παρούσες και ήμασταν 95 κορίτσια το μόνο που μας είπε σαρκαστικά ήταν <<να δούμε αν θα φτάσετε ούτε οι μισές στην ογδόη>>. Από τότε απλά την αποκαλούσαμε η μαθηματικού και καμία μας δεν αγάπησε τα μάθημά της. Υπόλοιποι διδάσκοντες: Η νεαρή όμορφη Ασπασία Ηλιοπούλου φιλόλογος, Αικατερίνη Καλού-Θεοτοκάτου, Πολυξένη Γεωργοπούλου, Κυριακούλα Κουλουμπή όλες φιλόλογοι. Γεώργιος Ραβάνης Θρησκευτικά και Ιστορία, Γεώργιος Σιλιγαρδάκης ο δικός μας τσετσές,φυσική και χημεία. Το τσετσές του το κάτσαμε λόγω της μύγας τσε τσε και λόγω της Κρητικής του προφοράς, (τσέ τώρα θα πούμε παρακάτω) μας έλεγε. Ο Κοσμάς Μπουχάγιερ της μουσικής ο λατρεμένος μας μπόμπος. Λατρεύαμε το μάθημά του αλλά δεν άντεχε τις παράφωνες. Τις ανάγκαζε να μην τραγουδούν καθόλου. Η Γαλικού μας η Λαγκούση πού δεν θυμάμαι το πρώτο της όνομα. Περισότερο την ξέραμε με το παρατσούκλι πάπια. Γυμνασιάρχης μας ο υπέροχος Ανδρέας Φαραντάτος. Η χαρά μας ήταν να μας κάνει αραιά και πού μάθημα αναπληρώνοντας απόντα καθηγητή. Η διδασκαλία του ήταν απίθανη. Προσωπικά τούς αγαπούσα όλους τούς Καθηγητές μου αλλά ένα γεγονός πού βίωσα δεν το ξεπέρασα ποτέ. Είχα ένα μικρό διακριτικό δαχτυλιδάκι δώρο του νεαρού αδελφού του πατέρα μου. Ήταν είκοσι χρόνια μικρότερος από τον πατέρα μου και κούκλος. Πρίν μπώ στην αίθουσα διδασκαλίας το έκρυβα στην τσέπη της ποδιάς μου και στο σχόλασμα το ξαναφόραγα. Μιά μέρα ξέχασα να το βγάλω και η φιλόλογος η Καλού-Θεοτοκάτου με σήκωσε στήν έδρα της μου έδωσε ένα χαστούκι πού είδα πεταλούδες πράσινες και κόκκινες βεβαίως- βεβαίως, με έβγαλε στο προαύλιο και μού πήρε το δαχτυλίδι μου το οποίο δεν μου επέστρεψε ποτέ. Υποθέτω απλά το έχασε τόσο μικρό και ασήμαντο πού ήταν.  Δεν της το συγχώρησα ποτέ. Ήταν όμως απίθανη δασκάλα και παρόλο που δεν άκουγε διάβαζε την κάθε μας λέξη και μας βαθμολογούσε δίκαια. Κάποια πράγματα ίσως ήταν ακραία στίς σχέσεις δασκάλου και μαθητή πού πίκραιναν τα παιδιά αλλά σίγουρα μαθαίναμε γράμματα. 

 

Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026

Γυμνάσιον Θηλέων

Απολυτήριον Δημοτικού  Σχολείου Φαρακλάτων της Μαθητρίας Γεωργίας Λυκούδη του Σπυρίδωνος. Με τον βαθμόν Λίαν Καλώς 9. Διαγωγήν  Κοσμιοτάτην.  

Όταν με κάλεσε στην έδρα ο αείμνηστος δάσκαλός μας Γιάννης Γεωργόπουλος και μού παρέδωσε το απολυτήριο, έπεσα στην αγκαλιά του και έκλαιγα με λυγμούς πολλή ώρα. Δεν ξεκόλαγα με τίποτα . Μια θλίψη για τον αποχωρισμό μου από το αγαπημένο σχολείο και τούς για έξι χρόνια συμαθητές και φίλούς. Πρωί και απόγευμα τότε και το Σάββατο πρωί μάθημα και την Κυριακή εκκλησιασμό ανελιπώς. Εκείνον τον Σεπτέμβρη μερικά παιδιά  από μάς θα δίναμε εξετάσεις για να εισαχθούμε στο Γυμνάσιο. Δεν ήταν καθόλου εύκολο. Δύσκολες προφορικές και γραπτές εξετάσεις που κρατούσαν αρκετές μέρες. <<Εισητήριοι Εξετάσεις μέσης εκπαίδευσης>> έγραφε η λευκή κόλα θυμάμαι. Αγωνία για τα αποτελέσματα σαν αυτή πού τα παιδιά βιώνουν τώρα με τις Πανελλήνιες. Ήμασταν μια καλή φουρνιά (έτσι μας χαρακτήριζε ο δάσκαλός μας) και πετύχαμε όλοι στις εισαγωγικές. Κορίτσια.  Σιμάτου Φιλιππία του Ανδρέα, Σπανού Μαρία του Δημητρίου, Λυκούδη Γεωργία του Σπυρίδωνος (η αφεντιά μου) και Λυκούδη Ευτυχία του Ανέστη. Αγόρια. Μαρινάκης Γεώργιος του Νικολάου και Πετεινάτος Γεώργιος  τού Διονυσίου. Νάμαστε λοιπόν Γυμνασιόπαιδα περήφανα μα φτωχαδάκια που κατεβαίναμε με τα πόδια. Λεοφορεία σχολικά τότε δεν υπήρχαν και χρήματα για ταξί δεν διαθέταμε. Ποδαράτο λοιπόν από πέτρα σε πέτρα σαν κατσίκια με ήλιο και βροχή μαθαίναμε γράμματα από σπουδαίους καθηγητές χωρίς φροντιστήρια που δεν υπήρχαν κάν. Μα ούτε τα χρειαζόμασταν. Ήταν η εποχή της μαύρης ποδιάς με λευκό γιακά για τα κορίτσια και το πηλήκιον για τα αγόρια. Η Τάξεις ξεκίναγαν από τρίτη μέχρι ογδόη νέου τύπου.  Σπουδαίοι επιστήμονες βγήκαν από αυτη τη φουρνιά και κυρίως υπέροχοι άνθρωποι. Εγώ φοίτησα μόνο δυο χρόνια στο Αργοστόλι γιατί μετανάστευσα στην Αμερική όπου συνέχισα τις σπυδές μου. Στη φωτογραφία είμαι εγώ από εκδρομή μας στο γύρο του φαναριού στο κτήμα του Πηνιατώρου. Θυμάμαι όλους τούς υπέροχους Καθηγητές μας με αγάπη και κάθε φορά πού ερχόμουνα διακοπές έκανα σε όλους όσους ζούσαν επίσκεψη. Πάντα και στο δάσκαλό μου Γιάννη Γεωργόπουλο. Αιωνία τους η μνήμη.
 

Κυριακή 16 Αυγούστου 2026

Προληπτική? Ίσως.


 Πολλά καλοκαίρια μου μετατρέπονταν σε εφιάλτη τον μήνα Ιούλιο. Από την πρώτη μου εγγυμοσύνη μου έγινε σαφές ότι από μια παραξενιά ανατομική στη μήτρα μου, δεν θα έφταναν βιώσιμο μήνα τα παιδιά μου.  Στον πέμπτο μήνα γενιόντουσαν νεκρά. Χωρίς καμία πίεση από τον υπέροχο Γιώργο μου, χωρίς κανέναν υπαινιγμο από τα πεθερικά μου και τούς Γονείς μου, επέλεξα να επιμένω ματαίως με τέσσαρες εγγυμοσύνες.  Στην τέταρτη είχα δίδυμα αγοράκια. Στην οικογένεια της μάνας μου πολλές δίδυμες κυήσεις. Ενοείται τα έχασα και πήγα στον τάφο και ξαναγύρισα αλλά το ενδεχόμενο επόμενη ς εγγυμοσύνης θα σήμαινε τον θάνατό μου. Έτσι επέτρεψα στον γιατρό μου να μου δέσει τίς σάλπιγγες. Δέν ήταν εύκολη απόφαση για μένα μόλις 28 χρονών τότε. Ήταν Ιούλιος του 1975. Ιούλιο χάσαμε αγαπημένη αδελφή μου σε τροχαίο στην Αμερική μόλις 55 χρονών. Ιούλιο χάσαμε την μανούλα μου.  Ιούλιο έχασα αγαπημένα εξαδέλφια και καλούς φίλους. Φέτος 16 Ιουλίου κινδύνεψα καί εγώ από απώλεια αισθήσεων πέφτοντας και χτυπώντας στο κεφάλι μου. Μεγάλη δοκιμασία  και αγωνία με αξονικές καριδιακο έλεγχο και πολλά άλλα. Είμαι συγκινημένη από το ενδιαφέρον των γιατρών του νοσοκομείου μας , από την καλωσύνη και τηε ενθάρυνση τών παιδιών του 166 και την φροντίδα πού μού έδειξαν. Οι γιατροί μας και οι νοσηλευτές μας είναι υπέροχοι αλλά δεν αμοίβονται όσο τούς αξίζει. Κρίμα. Είμαι καλύτερα και ευχαριστώ τούς φίλους για τις ευχές τους. Όσο γιατον μήνα Ιούλιο ας πάει στα τσακίδια. Με έκαμε προληπτική.

Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026

Ψάρια και άλλα τινά


 Χθές βούτηξα πίσω από τις καταβόθρες με το ψαροντούφεκό μου, τη γαλαζόπετρά μου κλεισμένη αεροστεγώς, ζωσμένη την τσάντα μου και αισιόδοξη ότι θα έχω καλή ψαριά. Αμ δέ. Κόντεψα να φτάσω μέχρι το Ληξούρι περιπλανώμενη δύο ώρες χωρίς να συναντήσω ούτε ψάρι ούτε χταπόδι. Κάποτε επέστρεφα με την τσάντα μου γεμάτη και με την αγωνία μη μου επιτεθεί καμιά σμέρνα και με πετσοκόψει. Μοίραζα στη γειτονιά τη λεία μου καί πολλά τραπεζώματα κάναμε  σε ταβέρνες πού ψήνανε τα χταπόδια μου, παρέα με τον γιατρό τον Ιακωβάτο, το Σπύρο τον Μπεκατώρο και πολλούς άλλους φίλους. Περασμένα μεγαλεία. Μαζί με τούς αγαπημένους φίλους που έχουν φύγει, φύγανε και τα χταπόδια  και λοιπά τινά της θάλασσας. Κρίμα. Θα επιμένω όμως να βουτάω και να ψάχνω έστω και ματαίως γιατί ο βυθός με μαγεύει. Ο Γιώργος μού λέει << κανόνισε μεγάλη γυναίκα πλέον, να σε βρούμε τουμπανιασμένη να επιπλέεις και με την τσάντα σου αδειανή. >> <<Καί ποιός σου λέει ότι όταν έλθει η ώρα μου είναι ανάγκη να πεθάνω στο κρεβάτι μου σαν τον Νίκο Καββαδία>>. Πάντως ελπίζω επιμένοντας να βάλω κάτι στην τσάντα μου άν αφήσει κάτι ο Περικλής ο Κακουράτος.  Καλό μας Καλοκαίρι φιλαράκια.

Κυριακή 14 Ιουνίου 2026

Μπάλα αγάπη μου


 Το μουντιάλ με ταξιδεύει στα νιάτα μου τότε πού ζούσα στη Νέα Υερσέη των Η.Π.Α.  Το 1970 ιδρύθηκε η πρώτη ομάδα ποδοσφαίρου. Τό όνομα αυτής New York Cosmos.Από το σπίτι μας απείχε μόλις 20 λεπτά οδήγησης. Έδρα της ομάδας το Στάδιο Giant East  Rutherford New Jersey. Νεαρό ζευγάρι ο Γιώργος και εγώ και λάτρεις του ποδοσφαίρου δεν χάναμε αγώνα με τίποτα. Πολλούς καυγάδες είχα κάνει με συναδέλφους μου Αμερικανούς άνδρες και γυναίκες οι οποίοι σαμποτάριζαν το ποδόσφαιρο με πείσμα. <<Μιά μέρα και σύντομα θα γίνει το νούμερο ένα άθλημά σας και θα το λατρέψουν κορίτσια και αγόρια>> τούς έλεγα. Καί είχα δίκιο. Το 1981 πρώτη Ιουλίου παίξανε με την Εθνική Ελλάδας. Δεν έμεινε Έλληνας που να μην πάει στον αγώνα. Χιλιάδες κατακλείσαμε το στάδιο. Στην ομάδα Κόσμος παίζανε ο Βραζιλιάνος αξέχαστος  Pele, o Δυτικογερμανός Franz Beckebauer, ο Ιταλός Georgio Chinaglia, και ο Βραζιλιάνος Carlos Alberto Torres. Μόνο Έλληνες της ξενιτιάς μπορούν να καταλάβουν τι σημαίνει να ακούς τον Εθνικό Υμνο της χώρας σου σε ένα  κατάμεστο στάδιο μιά ξένης Πατρίδας. Όταν μπήκε η Εθνική μας Ομάδα έγινε χαμός. Ουρλιάζαμε, κλαίγαμε, χειροκροτούσαμε όχι μόνο εμείς που ήμασταν παιδιά μα και γριούλες πού παραβρέθηκαν με τα εγγόνια τους και τα παιδιά τους στο στάδιο.  Δυστυχώς όμως οι Εθνικοί μας δεν μας ανταπέδωσαν το χειροκρότημα πού αντιλαλούσε σε όλη την περιοχή, και ούτε στράφηκαν να μάς κοιτάξουν. Με λίγα λόγια μας αγνόησαν παντελώς και μας περιφρόνησαν. Δεν έχω καμία εξήγηση ούτε δικαιολογία για την απαξίωσή μας ως Έλληνες πού πληρώσαμε για να τούς δούμε. Για ένα είμαι σίγουρη. Όσοι από μάς υπάρχουν ακόμα στη ζωή κουβαλάμε όλοι μας την πικρία αυτής της συμπεριφοράς.


Κυριακή 10 Μαΐου 2026

Στη Μάνα μου καί στίς Μανάδες της γενιάς της

Σέ βλέπω στο σπιτάκι μας χωρίς ηλεκτρικό,  να κουβαλάς από στέρνες μακρινές νερό σε  κουβάδες μεγάλους, έναν σε κάθε χέρι, καί να ετοιμάζεσαι για την μπουγάδα της επόμενης μέρας. Πολλές στράτες για να γεμίσουν δύο μεγάλες σκάφες και δύο μεγάλα μαστέλα. Μία μεγάλη πέτρινη λίμπα επίσης γέμιζε  όπου έκανες το τελικό λουλάκιασμα. Δύο μέρες η διαδικασία της μπουγάδας και μία μέρα ολόκληρη το μπαλωτήρι στα σχισμένα ρούχα και το σιδέρωμα με κάρβουνα. Η στέρνα του σπιτιού μας μόλις αρκούσε για να πίνουμε νερό και να μαγειρεύουμε. Τόση κούραση μανούλα μου. Σε βλέπω να αναπιάζεις από βραδύς προζύμι και να σηκώνεσαι το χάραμα για να ζυμώσεις το υπέροχο ψωμί μας με τα χεράκια σου. Για δέκα μέρες δέκα καρβέλια. Ζύμωνες τραγουδώντας. Ώρες  πολλές να φουσκώσει το ζυμάρι και μετά άναβες το φούρνο μας και στη χόβολη μας έψηνες γλυκοπατάτες και κυδώνια γεμάτα με την αγάπη σου για μάς τα παιδιά σου. Σκληρή δουλεια και στα αμπέλια μας και στις ελιές μας μαζί με τον πατέρα. Φρόντιζες και τα ζωντανά μας χωρίς ποτέ να παραπονεθείς για την κούρασή σου. Σε βλέπω στο πορτόνι μας να μας μαζεύεις από τη γειτονιά για το δείπνο μας. Απρόθυμοι να αφήσουμε το παιχνίδι δεν υπακούαμε. Σέ λίγο ξανάβγαινες και με ύφος στρατηγού μάς έλεγες <<στο δικό μου τραπέζι τρώμε ψωμί όλοι μαζί. Τσακιστήτε ελάτε μέσα πριν στείλω τον πατέρα σας να σας μαζέψει>>. Και τσακινώμασταν. Ένα τραπέζι απλοικό , φτωχικό που η παρουσία σου το έκανε ΒΑΣΙΛΕΙΚΟ. Συχνά  η δική σου μερίδα ήταν μικρή. <<Παραξεκουτάλεψα παιδάκια μου και μού κόπηκε η όρεξη>> μας έλεγες. Μά εγώ πού ήμουνα το στερνοπούλι σου κι΄ολο σ΄ακλούθαγα κι' ολο σε γυρόφερνα σε είδα πολλές φορές να γεύεσαι τα δικά μας αποφάγια. Ευλογημένη μανούλα μου εσύ καί όλες οι μανάδες της γενιάς σου. Φτωχές μα υπερήφανες γεναίες και μοναδικές. Είθε να είστε όλες σας δίπλα στον Μεγαλοδύναμο όπως σας αρμόζει. Αιωνία σας η Μνήμη.