Γυμνάσιον Θηλέων

Απολυτήριον Δημοτικού  Σχολείου Φαρακλάτων της Μαθητρίας Γεωργίας Λυκούδη του Σπυρίδωνος. Με τον βαθμόν Λίαν Καλώς 9. Διαγωγήν  Κοσμιοτάτην.  

Όταν με κάλεσε στην έδρα ο αείμνηστος δάσκαλός μας Γιάννης Γεωργόπουλος και μού παρέδωσε το απολυτήριο, έπεσα στην αγκαλιά του και έκλαιγα με λυγμούς πολλή ώρα. Δεν ξεκόλαγα με τίποτα . Μια θλίψη για τον αποχωρισμό μου από το αγαπημένο σχολείο και τούς για έξι χρόνια συμαθητές και φίλούς. Πρωί και απόγευμα τότε και το Σάββατο πρωί μάθημα και την Κυριακή εκκλησιασμό ανελιπώς. Εκείνον τον Σεπτέμβρη μερικά παιδιά  από μάς θα δίναμε εξετάσεις για να εισαχθούμε στο Γυμνάσιο. Δεν ήταν καθόλου εύκολο. Δύσκολες προφορικές και γραπτές εξετάσεις που κρατούσαν αρκετές μέρες. <<Εισητήριοι Εξετάσεις μέσης εκπαίδευσης>> έγραφε η λευκή κόλα θυμάμαι. Αγωνία για τα αποτελέσματα σαν αυτή πού τα παιδιά βιώνουν τώρα με τις Πανελλήνιες. Ήμασταν μια καλή φουρνιά (έτσι μας χαρακτήριζε ο δάσκαλός μας) και πετύχαμε όλοι στις εισαγωγικές. Κορίτσια.  Σιμάτου Φιλιππία του Ανδρέα, Σπανού Μαρία του Δημητρίου, Λυκούδη Γεωργία του Σπυρίδωνος (η αφεντιά μου) και Λυκούδη Ευτυχία του Ανέστη. Αγόρια. Μαρινάκης Γεώργιος του Νικολάου και Πετεινάτος Γεώργιος  τού Διονυσίου. Νάμαστε λοιπόν Γυμνασιόπαιδα περήφανα μα φτωχαδάκια που κατεβαίναμε με τα πόδια. Λεοφορεία σχολικά τότε δεν υπήρχαν και χρήματα για ταξί δεν διαθέταμε. Ποδαράτο λοιπόν από πέτρα σε πέτρα σαν κατσίκια με ήλιο και βροχή μαθαίναμε γράμματα από σπουδαίους καθηγητές χωρίς φροντιστήρια που δεν υπήρχαν κάν. Μα ούτε τα χρειαζόμασταν. Ήταν η εποχή της μαύρης ποδιάς με λευκό γιακά για τα κορίτσια και το πηλήκιον για τα αγόρια. Η Τάξεις ξεκίναγαν από τρίτη μέχρι ογδόη νέου τύπου.  Σπουδαίοι επιστήμονες βγήκαν από αυτη τη φουρνιά και κυρίως υπέροχοι άνθρωποι. Εγώ φοίτησα μόνο δυο χρόνια στο Αργοστόλι γιατί μετανάστευσα στην Αμερική όπου συνέχισα τις σπυδές μου. Στη φωτογραφία είμαι εγώ από εκδρομή μας στο γύρο του φαναριού στο κτήμα του Πηνιατώρου. Θυμάμαι όλους τούς υπέροχους Καθηγητές μας με αγάπη και κάθε φορά πού ερχόμουνα διακοπές έκανα σε όλους όσους ζούσαν επίσκεψη. Πάντα και στο δάσκαλό μου Γιάννη Γεωργόπουλο. Αιωνία τους η μνήμη.
 

Προληπτική? Ίσως.

 Πολλά καλοκαίρια μου μετατρέπονταν σε εφιάλτη τον μήνα Ιούλιο. Από την πρώτη μου εγγυμοσύνη μου έγινε σαφές ότι από μια παραξενιά ανατομική στη μήτρα μου, δεν θα έφταναν βιώσιμο μήνα τα παιδιά μου.  Στον πέμπτο μήνα γενιόντουσαν νεκρά. Χωρίς καμία πίεση από τον υπέροχο Γιώργο μου, χωρίς κανέναν υπαινιγμο από τα πεθερικά μου και τούς Γονείς μου, επέλεξα να επιμένω ματαίως με τέσσαρες εγγυμοσύνες.  Στην τέταρτη είχα δίδυμα αγοράκια. Στην οικογένεια της μάνας μου πολλές δίδυμες κυήσεις. Ενοείται τα έχασα και πήγα στον τάφο και ξαναγύρισα αλλά το ενδεχόμενο επόμενη ς εγγυμοσύνης θα σήμαινε τον θάνατό μου. Έτσι επέτρεψα στον γιατρό μου να μου δέσει τίς σάλπιγγες. Δέν ήταν εύκολη απόφαση για μένα μόλις 28 χρονών τότε. Ήταν Ιούλιος του 1975. Ιούλιο χάσαμε αγαπημένη αδελφή μου σε τροχαίο στην Αμερική μόλις 55 χρονών. Ιούλιο χάσαμε την μανούλα μου.  Ιούλιο έχασα αγαπημένα εξαδέλφια και καλούς φίλους. Φέτος 16 Ιουλίου κινδύνεψα καί εγώ από απώλεια αισθήσεων πέφτοντας και χτυπώντας στο κεφάλι μου. Μεγάλη δοκιμασία  και αγωνία με αξονικές καριδιακο έλεγχο και πολλά άλλα. Είμαι συγκινημένη από το ενδιαφέρον των γιατρών του νοσοκομείου μας , από την καλωσύνη και τηε ενθάρυνση τών παιδιών του 166 και την φροντίδα πού μού έδειξαν. Οι γιατροί μας και οι νοσηλευτές μας είναι υπέροχοι αλλά δεν αμοίβονται όσο τούς αξίζει. Κρίμα. Είμαι καλύτερα και ευχαριστώ τούς φίλους για τις ευχές τους. Όσο γιατον μήνα Ιούλιο ας πάει στα τσακίδια. Με έκαμε προληπτική.

Ψάρια και άλλα τινά

 Χθές βούτηξα πίσω από τις καταβόθρες με το ψαροντούφεκό μου, τη γαλαζόπετρά μου κλεισμένη αεροστεγώς, ζωσμένη την τσάντα μου και αισιόδοξη ότι θα έχω καλή ψαριά. Αμ δέ. Κόντεψα να φτάσω μέχρι το Ληξούρι περιπλανώμενη δύο ώρες χωρίς να συναντήσω ούτε ψάρι ούτε χταπόδι. Κάποτε επέστρεφα με την τσάντα μου γεμάτη και με την αγωνία μη μου επιτεθεί καμιά σμέρνα και με πετσοκόψει. Μοίραζα στη γειτονιά τη λεία μου καί πολλά τραπεζώματα κάναμε  σε ταβέρνες πού ψήνανε τα χταπόδια μου, παρέα με τον γιατρό τον Ιακωβάτο, το Σπύρο τον Μπεκατώρο και πολλούς άλλους φίλους. Περασμένα μεγαλεία. Μαζί με τούς αγαπημένους φίλους που έχουν φύγει, φύγανε και τα χταπόδια  και λοιπά τινά της θάλασσας. Κρίμα. Θα επιμένω όμως να βουτάω και να ψάχνω έστω και ματαίως γιατί ο βυθός με μαγεύει. Ο Γιώργος μού λέει << κανόνισε μεγάλη γυναίκα πλέον, να σε βρούμε τουμπανιασμένη να επιπλέεις και με την τσάντα σου αδειανή. >> <<Καί ποιός σου λέει ότι όταν έλθει η ώρα μου είναι ανάγκη να πεθάνω στο κρεβάτι μου σαν τον Νίκο Καββαδία>>. Πάντως ελπίζω επιμένοντας να βάλω κάτι στην τσάντα μου άν αφήσει κάτι ο Περικλής ο Κακουράτος.  Καλό μας Καλοκαίρι φιλαράκια.

Μπάλα αγάπη μου

 Το μουντιάλ με ταξιδεύει στα νιάτα μου τότε πού ζούσα στη Νέα Υερσέη των Η.Π.Α.  Το 1970 ιδρύθηκε η πρώτη ομάδα ποδοσφαίρου. Τό όνομα αυτής New York Cosmos.Από το σπίτι μας απείχε μόλις 20 λεπτά οδήγησης. Έδρα της ομάδας το Στάδιο Giant East  Rutherford New Jersey. Νεαρό ζευγάρι ο Γιώργος και εγώ και λάτρεις του ποδοσφαίρου δεν χάναμε αγώνα με τίποτα. Πολλούς καυγάδες είχα κάνει με συναδέλφους μου Αμερικανούς άνδρες και γυναίκες οι οποίοι σαμποτάριζαν το ποδόσφαιρο με πείσμα. <<Μιά μέρα και σύντομα θα γίνει το νούμερο ένα άθλημά σας και θα το λατρέψουν κορίτσια και αγόρια>> τούς έλεγα. Καί είχα δίκιο. Το 1981 πρώτη Ιουλίου παίξανε με την Εθνική Ελλάδας. Δεν έμεινε Έλληνας που να μην πάει στον αγώνα. Χιλιάδες κατακλείσαμε το στάδιο. Στην ομάδα Κόσμος παίζανε ο Βραζιλιάνος αξέχαστος  Pele, o Δυτικογερμανός Franz Beckebauer, ο Ιταλός Georgio Chinaglia, και ο Βραζιλιάνος Carlos Alberto Torres. Μόνο Έλληνες της ξενιτιάς μπορούν να καταλάβουν τι σημαίνει να ακούς τον Εθνικό Υμνο της χώρας σου σε ένα  κατάμεστο στάδιο μιά ξένης Πατρίδας. Όταν μπήκε η Εθνική μας Ομάδα έγινε χαμός. Ουρλιάζαμε, κλαίγαμε, χειροκροτούσαμε όχι μόνο εμείς που ήμασταν παιδιά μα και γριούλες πού παραβρέθηκαν με τα εγγόνια τους και τα παιδιά τους στο στάδιο.  Δυστυχώς όμως οι Εθνικοί μας δεν μας ανταπέδωσαν το χειροκρότημα πού αντιλαλούσε σε όλη την περιοχή, και ούτε στράφηκαν να μάς κοιτάξουν. Με λίγα λόγια μας αγνόησαν παντελώς και μας περιφρόνησαν. Δεν έχω καμία εξήγηση ούτε δικαιολογία για την απαξίωσή μας ως Έλληνες πού πληρώσαμε για να τούς δούμε. Για ένα είμαι σίγουρη. Όσοι από μάς υπάρχουν ακόμα στη ζωή κουβαλάμε όλοι μας την πικρία αυτής της συμπεριφοράς.

Στη Μάνα μου καί στίς Μανάδες της γενιάς της

Σέ βλέπω στο σπιτάκι μας χωρίς ηλεκτρικό,  να κουβαλάς από στέρνες μακρινές νερό σε  κουβάδες μεγάλους, έναν σε κάθε χέρι, καί να ετοιμάζεσαι για την μπουγάδα της επόμενης μέρας. Πολλές στράτες για να γεμίσουν δύο μεγάλες σκάφες και δύο μεγάλα μαστέλα. Μία μεγάλη πέτρινη λίμπα επίσης γέμιζε  όπου έκανες το τελικό λουλάκιασμα. Δύο μέρες η διαδικασία της μπουγάδας και μία μέρα ολόκληρη το μπαλωτήρι στα σχισμένα ρούχα και το σιδέρωμα με κάρβουνα. Η στέρνα του σπιτιού μας μόλις αρκούσε για να πίνουμε νερό και να μαγειρεύουμε. Τόση κούραση μανούλα μου. Σε βλέπω να αναπιάζεις από βραδύς προζύμι και να σηκώνεσαι το χάραμα για να ζυμώσεις το υπέροχο ψωμί μας με τα χεράκια σου. Για δέκα μέρες δέκα καρβέλια. Ζύμωνες τραγουδώντας. Ώρες  πολλές να φουσκώσει το ζυμάρι και μετά άναβες το φούρνο μας και στη χόβολη μας έψηνες γλυκοπατάτες και κυδώνια γεμάτα με την αγάπη σου για μάς τα παιδιά σου. Σκληρή δουλεια και στα αμπέλια μας και στις ελιές μας μαζί με τον πατέρα. Φρόντιζες και τα ζωντανά μας χωρίς ποτέ να παραπονεθείς για την κούρασή σου. Σε βλέπω στο πορτόνι μας να μας μαζεύεις από τη γειτονιά για το δείπνο μας. Απρόθυμοι να αφήσουμε το παιχνίδι δεν υπακούαμε. Σέ λίγο ξανάβγαινες και με ύφος στρατηγού μάς έλεγες <<στο δικό μου τραπέζι τρώμε ψωμί όλοι μαζί. Τσακιστήτε ελάτε μέσα πριν στείλω τον πατέρα σας να σας μαζέψει>>. Και τσακινώμασταν. Ένα τραπέζι απλοικό , φτωχικό που η παρουσία σου το έκανε ΒΑΣΙΛΕΙΚΟ. Συχνά  η δική σου μερίδα ήταν μικρή. <<Παραξεκουτάλεψα παιδάκια μου και μού κόπηκε η όρεξη>> μας έλεγες. Μά εγώ πού ήμουνα το στερνοπούλι σου κι΄ολο σ΄ακλούθαγα κι' ολο σε γυρόφερνα σε είδα πολλές φορές να γεύεσαι τα δικά μας αποφάγια. Ευλογημένη μανούλα μου εσύ καί όλες οι μανάδες της γενιάς σου. Φτωχές μα υπερήφανες γεναίες και μοναδικές. Είθε να είστε όλες σας δίπλα στον Μεγαλοδύναμο όπως σας αρμόζει. Αιωνία σας η Μνήμη.
 

Ουδέν Κρυπτόν

 Περιπλανώμενη στη μηχανή του χρόνου θυμήθηκα τον αδελφό μου, παληκαράκι  18χρονο, τρελά ερωτευμένο με νεαρή όμορφη κοπελίτσα από το χωριό μας. Άν και μικρή η φτώχεια την ανάγκασε να είναι εργαζόμενη. Μικρή νοσοκόμα. Ο αδελφός μου συχνά με έκανε ταχυδρόμο να πηγαίνω τα  ραβασάκια του στην κοπέλα αφου πρώτα με ανάγκαζε να ορκίζομαι στη ζωή της της μάνας μας, ότι δεν θα μαρτυρίσω. Ιερός ο όρκος μου δεν μίλησα ποτέ. Κανόνιζε στο ραβασάκι πού και πότε θα συναντηθούν. Στην εξοχή πάντα σε ένα ξεχασμένο καλύβι. Εκεί έκαναν ότι τούς επέτρεπαν τα όρια της εποχής, γιατί μια κοπέλα τού τότε δεν ήταν εύκολο να αφαιθεί ολοκληρωτικά στις προσταγές της νιότης. Πρέπει να εξομολογηθώ ότι άν και μόλις 9 χρονών μερικές φορές κρυφά πήγαινα έξω από το καλύβι και έστηνα αυτί. Θυμάμαι επίσης τον αδελφό μου στο νοσοκομείο στα ξύλινα του σεισμού πέρα στου Δεστούνη. Πήγα μαζί με τη μάνα μας να τον δώ σε μικρό ξύλινο δωμάτιο και θυμάμαι  τη μικρή νοσοκόμα πάνω από το κεφάλι του τρομαγμένη για την κατάστασή του. Είχε λέει πάθει δηλητηρίαση από φαγητό. Θυμάμαι τη μάνα μας να λέει στον πατέρα. <<Από την ίδια κατσαρόλα στο ίδιο τραπέζι φάγαμε όλοι μας γουλοβλάσταρα και καψαλισμένο καπνιστό και δεν πάθαμε δηλητηρίαση. Κάποια μαγάρα έκαμε μάγια στο παιδί μου αλλά οι γιατροί και οι δεήσεις μου στην Παναγία το γλυτρώσανε>>. Λίγο μετά την ανάρωσή του εγκρίθηκε η πρόσκληση από τον νόνο μας και ετοιμάστηκε για τον ξενιτεμό στην Αμερική. Έπρεπε μάλιστα να φύγει αμέσως γιατί  σύντομα θα τον καλούσαν στρατιώτη. Πολλά χρόνια μετά μετανάστευσα και εγώ. Τον βρήκα παντρεμένο με παιδί. Μερικές φορές του μελέταγα τη νοσοκόμα του αλλά ενοχλημένος μου έλεγε <<περασμένα ξεχασμένα>> και άλαζε κουβέντα. Έλεγα μέσα μου ίσως την αγαπάει ακόμα και πονάει. Όταν έφυγε από τη ζωή η μανούλα μου στα συρτάρια της βρήκα μια μικρούλα ασπρόμαυρη φωτογραφία της νοσοκόμας . Πανέμορφη με γλυκα κατάμαυρα μάτια. <<Φωτο Πετράτος>>. Πίσω αφιέρωση στον αδελφό μου. Στό τέλος έγραφε <<στην ξένη γη που θα είσαι να θυμάσαι την Τ..............σου πού θα πεθάνει νοσοκόμα>>.Αναρωτήθηκα γατί ο αδελφός μου δεν πήρε μαζί του τη φωτογραφία της κοπέλας πού αγάπησε αλλά πρίν λίγες μέρες πήρα από αλλού την απάντηση. Στην εκκλησία του Ευαγγελισμού συνάντησα μιά ενενηντάχρονη αδελφή της πού την τελευταία φορά πού την είδα ήμουνα μόνο 10 χρονών. Τυχαία βρέθηκε στο χωριό για λίγο ερχόμενη από Αυστραλία. Την κάλεσα για καφέ και κουβέντα στην κουβέντα μου είπε τα εξής συγκλονιστικά. <<Όταν ήλθε η ώρα να φύγει ο αδελφός σου δεν άντεχαν και οι δύο τον πόνο του χωρισμού και αποφάσισαν να πεθάνουν μαζί . Η νοσοκόμα ήξερε τις θανατηφόρες ουσίες του νοσοκομείου. Σε παγκάκι στον κήπο του Νάπιερ συναντήθηκαν αποφασισμένοι να πεθάνουν αγκαλιά. Ο αδελφός σου κύριος πήρε πρώτος τη δόση αλλά η αδελφή μου δείλιασε και δεν πήρε τη δική της. Αμέσως όμως τον οδήγησε στο νοσοκομείο όπου έτσι του έσωσε τη ζωή. Μετά από αυτό ο αδελφός σου την έκαμε πέρα.>> Επιτέλους κατάλαβα γιατί δεν πήρε μαζί του τη φωτογραφία της και επιτέλους δικαιώθηκε και η μάνα μας πού αρνιόταν για χρόνια τη δηλητηρίαση κάθε που θυμόταν το γεγονός. Ουδέν κρυπτόν υπό τον Ήλιον. Ο αδελφός μου Σαιξπηρικός Ρωμαίος ένοιωσε προδομένος από την Ιουλιέτα του και την διέγραψε. Εγώ όμως την ευχαριστώ γιατί με την απιστία της έσωσε τον αδελφό μου. Ίσως στον Ουρανό όπου συναντήθηκαν να την συγχώρησε και να ξαναερωτευτήκανε όπως τότε πού ήταν νεαρά παιδιά.

Κυνήγι

Όταν θέλησε ο Γιώργος να βγάλει άδεια κυνηγιού, καινούργιος ακόμα μετανάστης, άν καί γνώριζε Αγγλικά αλλά δεν είχε ακόμα άνεση στον προφορικό και γραπτό λόγο  αποφασίσαμε να βγάλω και εγώ άδεια για να μπορώ να τον βοηθήσω στις εξετάσεις.  Γραφτήκαμε λοιπόν και οι δύο στο ειδικό σχολείο στη Βερόνα της Νέας Υερσέης αφου πληρώσαμε παράβολο 50 δολάρια έκαστος και προσκομίσαμε καθαρό Ποινικό Μητρώο και αποδεικτικό Αμερικάνικης Υπηκοότητας. Δύο βραδια την εβδομάδα τρεις ώρες διάρκεια μαθήματος και για 8 εβδομάδες. Δάσκαλοι αστυνομικοί και βετεράνοι κυνηγοί. Συνολικά  30 άνδρες  μαθητές και μία μόνο μαθήτρια , η αφεντιά μου. Αυτά το έτος 1974.  Ήταν μια υπέροχη εμπειρία για μένα και όχι εύκολη . δύσκολη η απόκτηση της άδειας. Θεωρητικά για τους νόμους περί κυνηγιού, πρώτες βοήθειες σε ατύχημα ή δάγκωμα φιδιού , τύπους και χειρισμούς όπλων. Στο τέλος γραπτές δύσκολες εξετάσεις. Καθόμουνα στο θρανίο πίσω από τον Γιώργο για να του περνάω σκονάκια μουρμουρίζοντάστα Ελληνικά. Στά γραπτά όμως δυσκόλεψαν τα πράγματα γιατί είχαμε έντονη επιτήρηση και χρονόμετρο για να παραδώσουμε τις απαντήσεις μας. Απροκάλυπτα σχεδόν εγώ συνέχιζα τα σκονάκια και ενώ είχα τελειώσει δεν παρέδιδα το γραπτό μου όσο το χρονόμετρο το  επέτρεπε. Τέλος πάντων εδέησε να τελειώσει και ο Γιώργος ότι μπόρεσε και παραδώσαμε. Μας βαθμολόγησαν οι εξεταστές και ο αστυνομικός ανέβηκε όρθιος στη έδρα και είπε.<<Κύριοι η βαθμολογία ξεκινά από 75 με άριστα το 100. Ένα εκατο έβαλα μόνο και αυτό στο κορίτσι της ομάδας μας>>. Στην αφεντιά μου δηλαδή. Στο σχόλασμα με κράτησε πίσω και μου είπε<<Μην σου περνά η ιδέα ότι είμαι αφελής και δεν έβλεπα τι έκανες. Δεν σε απέβαλα γιατί είμαι Χριστιανός και ο Θεός είπε Ου καλόν είναι τον άνθρωπον  μόνον έχει επί της γής και έδωσε στον Αδάμ την Εύα για σύντροφό του καί βοηθό του..Για αυτό και μόνο έκαμα τα στραβά μάτια>>. Την επομένη μας δοκίμασαν και στο σημάδι στο δάσος που όπως βλέπετε στη φωτογραφία δοκιμάστηκα και εγώ. Ενοείται πήραμε και οι δύο την άδεια και μαζί πηγαίναμε για φασιανούς και μπεκάτσες. Ήμουνα  πάντα τρελή και τολμηρή αλλά αν ξαναγινόμουνα νέα δεν θα άλαζα τίποτα.