Λαθραίων Οδύσεια

Αφού ζούσαμε σε εμπορικό λιμάνι (New Port News θυμίζω), και ο αδελφός μου ανέβαινε στα καράβια ελεύθερα, ήταν επόμενο κάποιοι ναυτικοί που την κοπάναγαν να ζητούν καταφύγιο σε εμάς. Όταν επρόκειτο για Κεφαλονίτες τούς έφερνε ο αδελφός μου στο δικό μας σπίτι. Πολλές βραδιές κοιμήθηκα με τους Γονείς μου και το δικό μου δωμάτιο φιλοξένησε και έκρυψε πολλούς λαθραίους. Τους κρατάγαμε ένα βράδυ και ενημερώναμε τον Ιερέα μας ο οποίος τους φιλοξενούσε στον ξενώνα της εκκλησίας μας και τους έβρισκε εργασία. Τούς παρέπεμπε βέβαια σε Έλληνες εστιάτορες να δουλέψουν που αλλού ?στη λάντζα. Οι εστιάτορες πρώην λαντζέρηδες και συχνά πρώην λαθραίοι, δεν φέρονταν πάντα καλά σε  αυτά τα παιδιά. Δούλευαν ατέλειωτες ώρες, δεν τολμούσαν να φάνε η να πιούνε μια κόκα κόλα, δεν τους πλήρωναν τα δεδουλευμένα και αν ύψωναν φωνή διεκδίκησης τους κατήγγειλαν στις αρχές και τους έπαιρναν με χειροπέδες αυτόφωρο και αμέσως απέλαση. Δυστυχώς αυτοί οι εργοδότες ήταν ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Έβγαζαν πιθανόν δικά τους απωθημένα. Ήταν κομπλεξικοί. Την εποχή εκείνη βέβαια ήμουν έφηβη μαθήτρια και το επίθετό μου ήταν Λυκούδη του Σπυρίδωνος. Όταν παντρεύτηκα έγινα Πολλάτου και κατοικούσα πλέον στη Νέα Υερσέη.(Νew Jersey). Εκεί εργαζόμουν στο Δικαστήριο διορισμένη διερμηνέας των Ελλήνων που κατά κανόνα δεν έμαθαν ποτέ Αγγλικά. Βίωσα λοιπόν πολλές ιστορίες λαθραίων αλλά θα τις αναρτήσω μελλοντικά γιατί θέλουν το δικό τους χώρο η κάθε μιά. Θα επανέλθω.

Με ένα σμπάρο δυό τρυγόνια

Στο New Port News πού έζησα τα πρώτα χρόνια  του ξενιτεμού καθημερινά είχαμε εμπορικά καράβια από όλα τα μέρη της γης και φυσικά πολλά Ελληνικά. Συχνά έμεναν για μέρες για να φορτώσουν η και για επισκευές. Ο αδελφός μου είχε μαζί με τον Κωνσταντάκη τον Διονύση ένα κατάστημα που πουλούσε ότι φανταστεί ο ανθρώπινος νούς. Είδη προικός, ρούχα, ράδια, μαγνητόφωνα και διάφορα άλλα.  Είχαν υπάλληλο έναν ηλικιωμένο Ληξουριώτη (Σπύρος Κουτουφάς) μακαρίτης πλέον. Ο μπάρμπα Σπύρος ανέβαινε στα καράβια και σε μεγάλο βάν  πήγαινε τα πληρώματα στο μαγαζί. Πολλοί Έλληνες χρειάζονταν γιατρό και ο αδελφός μου με καλούσε να τους πάω εγώ γιατί χρειάζονταν διερμηνέα. Οι περισσότεροι θυμάμαι έπασχαν από αφροδίσια νοσήματα.(σκουλαμέντα του λιμανιού δηλαδή).Ανάμεσά τους είχα πάει και έναν Κεφαλονίτη σε άσχημη κατάσταση. <<Θα σε κάμω καλά>> του είπε ο γιατρός, <<αλλά αν παντρευτείς για να κάμεις παιδιά θα κάνεις μια ειδική θεραπεία πρώτα διαφορετικά δεν θα είσαι γόνιμος>> Μερικά χρόνια μετά που ήλθα για διακοπές τον βρήκα παντρεμένο συμπτωματικά με κοπέλα από το χωριό μου. Το κορίτσι αυτό βίωνε μαρτυρική ζωή για την ατεκνία της. Πεθερικά κουνιάδες, σόγια, ο ίδιος ο μάγκας την είχαν στο κανόνι. Στρέφα την ανέβαζαν άκληρη την κατέβαζαν. Αυτός όταν με είδε δεν ενθουσιάστηκε πολύ. Τον κάλεσα μια μέρα και του είπα <<σου δίνω δυό μέρες να καθαρίσεις τη θέση σου και να πάψει το σόϊ σου να πυροβολεί την κοπέλα. Αν δεν μιλήσεις εσύ θα μιλήσω εγώ. Και σου θυμίζω ότι με θεραπεία μπορείς να κάνεις παιδιά. Αν και η κοπέλα θα πρέπει να σε στείλει στο διάολο>>. Τι είχε να κάνει? Χέστηκε   απάνου του. Οκτώ χρόνια παντρεμένοι και χλεύαζαν το κορίτσι . Στρέφα γίδα την φώναζαν αλλά τελικά έφταιγε ο τράγος τους. Θυμάμαι ο γιατρός που τον ανέλαβε μίλησε με τον γιατρό της Αμερικής και τον τρόπο που θα τον βοήθαγαν. Το φινάλε της ιστορίας δυό υπέροχα αγόρια μια κοιλιά.

Δεν ζουν στην Κεφαλονιά αλλά επικοινωνούμε συχνα.

Αινείτε Αυτόν εν χορδαίς και οργάνοις

Η εκκλησία στις ξένες Πατρίδες είναι μια κυψέλη, ένας ζωντανός οργανισμός πολύτιμος για τις κοινότητες της διασποράς. Σημείο αναφοράς κάθε Κυριακή και γιορτή στο οποίο συγκεντρωνόμαστε όχι μόνο για να υμνήσουμε το Θεό αλλά και να δούμε ο ένας τον άλλον. Εμείς είχαμε έναν υπέροχο ιερέα και μια εξαιρετική τετραφωνική χορωδία στην οποία γράφτηκα αμέσως και εγώ όπου έμεινα δέκα χρόνια. Η κοπέλα που έπαιζε όργανο ήταν άριστη μουσικός και ο μαέστρος μας επίσης. Καθιερωμένο κάθε Τετάρτη απόγευμα πρόβα γενική για τη λειτουργία της Κυριακής. Το λιμάνι σε απόσταση αναπνοής, με Ελληνικά εμπορικά καράβια καθημερινώς αγκυροβολημένα, κάθε Τετάρτη την ώρα της πρόβας μας, έφερνε τους Ναυτικούς μας μέσα στην εκκλησία. Πολύ συγκινημένοι παρακολουθούσαν και άφηναν πολλά λεφτά στο παγκάρι. Ήταν όλοι καλά παιδιά πνιγμένα στη νοσταλγία για τα σπίτια τους και τους δικούς τους. Μου είχε ανατεθεί από τον ιερέα επειδή ήμουν η μόνη που μίλαγα καθαρά τα Ελληνικά να λέω σόλο το Σύμβολο της Πίστεως. Στηνόμουν προσοχή μπροστά στη μεσαία πύλη και χωρίς βιβλίο απήγγειλα το <<Πιστεύω>>. Στην αντανάκλαση των Εικόνων έβλεπα τον πατέρα μου που καθόταν στην πρώτη σειρά να σκουπίζει τα μάτια του. Η συγκίνησή του ήταν μεγάλη όχι μόνο επειδή η μικρή του κόρη απήγγειλε αλλά επειδή είχε υποβληθεί σε μια λεπτή χειρουργική επέμβαση στα αυτιά του, που στέφθηκε με επιτυχία και  μετά από 40 χρόνια  προβληματικής ακοής,  άκουγε το Σύμβολο της Πίστεως καθαρά από το παιδί του. Αξέχαστες στιγμές για κείνον και για μένα.

Στούς απανταχού Κεφαλονίτες και Θιακούς

Ξενιτεμένα μας πουλιά Καλώς Ήλθατε στην Πατρίδα και τούτο το καλοκαίρι. Το μαγικό ταξίδι της Ύπαρξης ξεκίνησε για σας στην όμορφη Κεφαλονιά και την Ιθάκη, μα η φτώχεια και οι σεισμοί σας έστειλαν σε μακρινές, άγνωστες Πατρίδες. Μα ήταν καλές και φιλόξενες και σας έδωσαν πολλά. Όμως εσείς  τους δώσατε περισσότερα. Δώσατε τη χρυσή νιότη σας, αμέτρητα χρόνια σκληρής και τίμιας εργασίας, συμβάλατε στην οικονομική τους ανάπτυξη και πρόοδο. Στις γειτονιές που ζούσαν Έλληνες μετανάστες άνοιγαν Τράπεζες.  Υπήρξατε νομοταγείς πολίτες που σέβονταν τούς Νόμους και την τάξη. Και κυρίως δώσατε τα παιδιά σας τα Υπέροχα Ελληνόπουλα. Ανάμεσά τους σπουδαίοι επιστήμονες της πυρηνικής Φυσικής, Γιατροί, ερευνητές, πολιτικοί και τόσοι άλλοι επιτυχημένοι από κάθε άποψη.  Σας υιοθέτησαν λοιπόν αυτές οι πατρίδες και τις υιοθετήσατε και σείς. Όμως όλα τα υιοθετημένα παιδιά μια ζωή ψάχνουν μέσα από την ανάγκη τους να βρούν τη βιολογική τους μάνα. Νομίζω ότι αυτή η ανάγκη σας φέρνει και σας ξανά και ξανά πίσω στον τόπο που γεννηθήκατε. Πίσω στις ζαβολιές και την ανεμελιά των παιδικών σας χρόνων, πίσω στα εφηβικά όνειρα, πίσω στην πρώτη Αγάπη που (δεν λησμονιέται δεν ξεριζώνεται  απ΄την καρδιά) πίσω στους τάφους λατρεμένων Γονέων και Παππούδων. Ο άνθρωπος φίλοι μου, μπορεί να γνωρίσει στη ζωή του και να αγαπήσει πολλές δεύτερες Πατρίδες. Πάντα όμως ΔΕΥΤΕΡΕΣ θάναι. Γιατί η γνήσια η αληθινή Πατρίδα σαν τη μάνα που μας γέννησε είναι ΜΟΝΟ ΜΙΑ. Εύχομαι ο Θεός να σας χαρίζει μακροζωϊα, Υγεία στο σώμα και στο νου για να μπορείτε για πολλά ακόμα χρόνια να επιστρέφετε στον τόπο που σας γέννησε.

Salad Bar

Για τον πατέρα μου που ήταν 57 χρονών όταν μετανάστευσε η προσαρμογή δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Ελεύθερος άνθρωπος όλη του τη ζωή αγρότης βρέθηκε κλεισμένος στην κουζίνα ενός μεγάλου εστιατορίου με τα πιάτα μέχρι το ταβάνι. Πολλές φορές επιστρέφοντας από το σχολείο τον εύρισκα στο τελευταίο σκαλοπάτι  της ξύλινης σκάλας που έτριζε ανελέητα, να κλαίει σαν μικρό παιδί.  <<Πάμε σπίτι μας πατέρα μου>> του έλεγα. <<δεν μπορώ να σε βλέπω να υποφέρεις. Θα ζήσουμε όπως και τόσοι άλλοι σαν κι εμάς>>. Και η μάνα είχε δυσκολίες και εμπαιγμό επειδή δεν γνώριζε και τη γλώσσα. <<Μπήκαμε στο χορό και θα χορέψουμε. Πρέπει να παλέψουμε για μιά σύνταξη>> έλεγαν και παρηγορούσαν ο ένας τον άλλον. Νομίζω ότι η αγάπη που πάντα τους έδενε φούντωσε περισσότερο μέσα από τις δυσκολίες του ξενιτεμού μας. Με τον καιρό βέβαια δέχθηκαν την νέα τους ζωή. Ο πατέρας μου ήταν πολύ εργατικός και τίμιος και δεν χρειάστηκε ποτέ να αλλάξει εργοδότη. Τον λάτρευαν και τον σέβονταν. Δεν άργησε μάλιστα να πάρει <<προαγωγή>>. Αρρώστησε εκείνος που έκοβε σαλάτες και ο πατέρας μου πρότεινε να βοηθήσει. Τρελάθηκε το αφεντικό όταν σε δευτερόλεπτα έκοβε βουνά σαλάτες τόσο περίτεχνα που και ο σεφ τάχασε. Δεν ήξεραν βέβαια ότι στο χωριό καλλιεργούσε καπνά για δική του χρήση και ψιλόκοβε τα φύλλα με μεγάλη ομοιογένεια και μαεστρία. Από τότε τέρμα τα πιάτα. Ήταν πλέον επίσημα στο <<salad bar>>. Καμάρωνε θυμάμαι και σταμάτησε να κλαίει στο τελευταίο σκαλί.  Πατέρα μου η φτώχια μας ανάγκασε να εγκαταλείψουμε τον τόπο μας και εσύ μεγάλος άνθρωπος βίωσες αρκετή πίκρα. Τα καταφέραμε όμως και γυρίσαμε στο σπίτι μας και ξανάγινες ευτυχισμένος .

Το χρήμα αυτοσκοπός

Οι Έλληνες μετανάστες έκαναν αγώνα να κρατήσουν την Πατρίδα ζωντανή και να μεταδώσουν στα παιδιά τους την αγάπη για την Ελλάδα. Δεν ήταν πάντα εύκολο και υπήρχε κίνδυνος τα παιδιά να νοιώθουν (κυρίως όταν άρχιζαν το σχολείο) ότι δεν ανήκουν πουθενά. Το έζησα μέσα στην οικογένειά μου αυτό. Τα ανήψια μου που γεννήθηκαν εκεί αντιδρούσαν στην επιμονή των γονιών τους να φοιτούν στο σχολείο της ενορίας μας για να μάθουν Ελληνικά. Και πολλά άλλα Ελληνόπουλα αντιδρούσαν κατά τον ίδιο τρόπο. Όταν όμως μεγάλωσαν και στα Πανεπιστήμια δήλωναν τα Ελληνικά σαν δεύτερη γλώσσα  και έκαμαν τα πρώτα τους ταξίδια στην Ελλάδα κατάλαβαν πόσο δίκιο είχαν οι γονείς τους. Δεν μπορεί κανείς αν δεν ξενιτευτεί να καταλάβει τη βασανιστική νοσταλγία για την πατρίδα και πόσο αληθινοί και πραγματικοί παραμένουν οι Έλληνες της διασποράς. Εργάζονται σκληρά και συμβάλουν πολύ στην οικονομία της χώρας της οποίας είναι μετανάστες. Όταν βγήκα και εγώ στην Αμερικάνικη αγορά το πρώτο πράγμα που παρατήρησα ήταν ότι με το που μας πλήρωναν, οι συνάδελφοι Αμερικανοί, έτρεχαν στο πρώτο μπάρ. Αντίθετα ο Έλληνας πήγαινε γραμμή στην πλησιέστερη Τράπεζα όπου κατέθετε μέρος του μισθού του. Η Αστόρια της Νέας Υόρκης που κατοικούσαν τότε πεντακόσιες χιλιάδες Έλληνες είχε γεμίσει κυριολεκτικά με Τράπεζες. Το κακό όμως είναι ότι παρόλο που οι περισσότεροι δημιούργησαν τεράστιες περιουσίες λίγοι χάρηκαν τη ζωή τους. Ίσως η μόνη τους ευχαρίστηση ήταν το χρήμα και οι παχιές καταθέσεις. Κρίμα γιατί η ζωή έχει πολλή ομορφιά και πολλές χαρές. Πρέπει όμως να τις προλάβουμε.

Αναμνήσεις μου από Αμερική

Πρέπει να ομολογήσω ότι όσο ζούσα στην Αμερική κάποια πράγματα ήταν πιό εύκολα από εδώ. Όπως παντελής έλλειψη γραφειοκρατίας, το σύστημα λειτουργεί σίγουρα και τηρείται ο Νόμος. Τα δικαιώματα  του ΝΟΜΙΜΟΥ μετανάστη και οι παροχές του αν είναι άπορος είναι ακριβώς τα ίδια με του Αμερικανού πολίτη. Επίσης υπάρχει αξιοκρατία και εγώ τουλάχιστον δεν αντιλήφθηκα ποτέ ρουσφετολογία. Μπορεί όμως απλά να μου ξέφυγε. Όταν πήγα σχολείο με καλοδέχτηκαν και οι δάσκαλοι και οι μαθητές. Και επειδή δεν γνώριζα καθόλου Αγγλικά (τότε στα γυμνάσια μας δίδασκαν Γαλλικά και αυτά της πλάκας με καθηγήτρια την δεσποινίδα Λαγκούση που καθόλου δεν την λογαριάζαμε) δυο δασκάλες μου (mrs Thomas and miss Crane)  κάθε μέρα μετά το σχόλασμα μου δίδασκαν την Αγγλική. Σε έξι μήνες με είχαν κάνει ξεφτέρι και σε πολλά μαθήματα αρίστευα. Δεν συνάντησα στο πρόσωπό μου ίχνος ρατσισμού χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπήρχε ρατσισμός. Στην συγκεκριμένη πολιτεία (Virginia) δεν φοιτούσαν Αφροαμερικανάκια  στο σχολείο μου και στα  μέσα μαζικής μεταφοράς δεν μπορούσαν να καθίσουν όπου ήθελαν. Αυτό ήταν τραγικό γιατί την ίδια εποχή χιλιάδες πεζοναύτες Αφροαμερικάνοι σκοτώνονταν στο Βιετνάμ. Άρχισα λοιπόν να αντιλαμβάνομαι πώς δεν ήταν και τόσο υπεράνω αυτή η Υπερδύναμη. Μη σας κουράσω όμως. Σε άλλη ανάρτηση θα επανέλθω.